Zespół badaczy z Laboratorium Epigenetyki i Chorób Układu Immunologicznego przy Instytucie Badawczym Josepa Carrerasa nad Chorobami Leukemii ostatnio wykazał, że witamina C poprawia właściwości immunogenne komórek dendrytycznych w warunkach in vitro. Opublikowane niedawno wyniki pokazują, że leczenie komórek witaminą C prowadzi do bardziej jednolitej aktywacji genów zaangażowanych w odpowiedź immunologiczną, głównie poprzez demetylację DNA, rodzaj reprogramowania epigenetycznego. Odkrycie to może być przydatne w przyszłości do generowania bardziej skutecznych terapii opartych na komórkach dendrytycznych.
Od wprowadzenia terapii komórkowych przeciwnowotworowych, które wykorzystują żywe komórki do wyszukiwania i eliminacji guzów, wykorzystano wiele rodzajów komórek układu immunologicznego. Najbardziej znane terapie komórkowe wykorzystują limfocyty, tak jak w bardzo udanych terapiach CAR-T. Ostatnio, komórki dendrytyczne przyciągnęły uwagę naukowców dzięki ich zdolności do pobierania i prezentowania antygenów (małych fragmentów patogenu lub komórki nowotworowej) limfocytom T, co indukuje skoncentrowaną aktywację układu odpornościowego w odpowiedzi na dany antygen. W tym kontekście, ładowanie komórek dendrytycznych określonymi antygenami w celu wytworzenia pamięci immunologicznej nazywane jest szczepionkami DC.
Aby zbadać komórki dendrytyczne w laboratorium, badacze różnicują je z monocytów (również komórek układu immunologicznego) za pomocą określonego zestawu sygnałów molekularnych. Różnicowanie to jest osiągane dzięki złożonemu procesowi aktywacji genów w jądrze komórkowym, głównie dzięki aktywności maszynerii remodelingu chromatyny, na którą składają się przede wszystkim białka demetylaz z rodziny TET, działające na epigenetyczne znaczniki DNA.
Było znane, że witamina C oddziałuje z kilkoma białkami TET w celu wzmocnienia ich aktywności, ale konkretny mechanizm działania w ludzkich komórkach pozostawał nadal słabo zrozumiany. W niedawnej publikacji w czasopiśmie Nucleic Acids Research zespół pod kierownictwem dr. Estebana Ballestara założył, że leczenie monocytów w warunkach in vitro podczas różnicowania w komórki dendrytyczne, pozwoli na uzyskanie bardziej dojrzałych i aktywnych komórek.
Wyniki uzyskane przez Octavio Morante-Palacios, pierwszego autora publikacji, José Luisa Sardinę (również z Instytutu Badawczego Josepa Carrerasa nad Chorobami Leukemii) i Evę Martínez-Cáceres, Kierownik Immunologii w Instytucie Badawczym Germans Trias i Pujol, pokazują, że leczenie witaminą C powoduje obszerną demetylację miejsc wiążących się z NF-kB/p65 w porównaniu z komórkami nielec zonymi, co sprzyja aktywności genów zaangażowanych w prezentację antygenu i aktywację odpowiedzi immunologicznej. Ponadto, witamina C zwiększa komunikację wynikających z tego komórek dendrytycznych z innymi komponentami układu odpornościowego i stymuluje proliferację limfocytów T o swoistym dla antygenu.
W rzeczywistości badacze udowodnili, że komórki dendrytyczne pobudzane witaminą C, załadowane antygenami specyficznymi dla wirusa SARS-CoV-2, były w stanie w warunkach in vitro aktywować limfocyty T skuteczniej niż komórki nieleczone, co dowodzi wyższości szczepionek DC leczonych witaminą C.
Podsumowując, te nowe odkrycia potwierdzają hipotezę, że leczenie monocytycznych komórek dendrytycznych witaminą C może pomóc w generowaniu szczepionek DC o wyższej wydajności. Po potwierdzeniu tych wyników w modelach przedklinicznych i, miejmy nadzieję, w badaniach klinicznych, nowa generacja terapii komórkowych opartych na komórkach dendrytycznych może być używana w klinice w celu bardziej skutecznego zwalczania raka.
